HAŞHAŞ (Papaver somniferum)

haşhaş1 150x150 HAŞHAŞ (Papaver somniferum)

HAŞHAŞ OTU FAYDALARI, YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

HAŞHAŞ (Papaver somniferum)

Haşhaş  gelincikgiller familyasından Papaver cinsini oluşturan bir, iki ya da çok yıllık bitki türüdür.

Bitki 50-120 cm boyunda, az veya orta dallı, kapsülleri büyük(5 cm çaplı), kalın kabuklu, konik, yuvarlak,olgunlaşınca delikleri açılmayan türdür. Haşhaş, yazların sıcak geçtiği, orta derecede yağış alan yerleri sever.

M.Ö 3000 yılından bu yana yapıldığı ve anavatanının Ön Asya olduğu bilinmektedir. Çiçekleri açık mordan koyu mora kadar değişen renkli, dip kısımları koyu mor renklidir. Tohumlar mavimsi-gri veya kahverengidir. Anadolu’da açık haşhaşın en çok rastlanan varyetesidir.

Ülkemizde halen 3298 sayılı kanunun ve yönetmeliği hükümlerince müsaadeli olarak her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenen Afyon, Amasya, Burdur, Çorum, Denizli, Isparta, Kütahya, Tokat, Uşak illerinin tamamı ile Konya ilinin Akşehir, Beyşehir, Doğanhisar, Hüyük, Ilgın, Kadınhanı, Karatay, Meram, Selçuklu, Seydişehir ve Tuzlukça ilçelerinde Birleşmiş Milletlerce tanınan 400.000 dekarlık alanda haşhaş ekimi ve çizilmemiş haşhaş kapsülü üretimi yapılmaktadır.

Haşhaş, yazlık ve kışlık formları bulunan, fakat kışlık ekildiğinde daha verimli olan tek yıllık bir bitkidir. Kazık köklü olup, zayıf gelişen yan kökleri vardır. Haşhaş bitkisinin (Papaver somniferum L.) bir çok alt türü ve çeşidi bulunmaktadır.

Bitki tek saptan ibaret olabileceği gibi özellikle kışlık ekimlerde 8-10 adet dal meydana getirebilir. Bitki boyu 100-120 cm, sap ve dallar yuvarlak, içleri boş, bitki üzeri puslu, rengi koyu yeşilimtıraktır. Haşhaş yukarıdan aşağıya doğru dallanmakta, en yaşlı dal en üstte, en genç dal ise en altta bulunmaktadır.

haşhaş otunun faydalarıhaşhaşş1 150x150 HAŞHAŞ (Papaver somniferum)

Haşhaş yağı yemeklerde ve sabun yapımında kullanılır. Haşhaşta bulunan afyon, uyuşturucu ve zararlı maddeler de içerdiği için uzman bir hekim gözetimi dışında kullanılmamalıdır.

Kurutulmuş haşhaş yaprakları merhem haline getirilip ağrıyan bölgeye konursa ağrıyı keser. Afyonu çıkarılmış haşhaş tohumu yağ elde etmek ve çöreklere tat vermek için kullanılır.

Afyonun içerdiği maddeler vücuda ciddi etkilerde bulunur. Afyon öncelikle sinir sistemini etkileyerek ağrıları kesmesinin yanı sıra zihni bulanıklaştırır.

Konsantrasyonu ve kara verme yeteneğini azaltır. Uyuşukluk ve uyku verir. Solunumu zayıflatır. Kalp atışlarını yavaşlatır ve tansiyonu düşürür.

Bağırsak hareketlerini yavaşlatarak kabızlığa neden olur. Cinsel isteği ve gücü azaltır. Ayrıca afyon bağımlılık yapabilir.

haşhaş otu nasıl kullanılır

Haşhaşbaşı, haşhaşın olgunlaşmasından, sütlüyken toplanan ve kurutulan, tohumları çıkarılan kapsül meyveleridir. Bileşiminde toplanma zamanına göre değişen afyon alkaloitleri vardır. Harici ağrı dindirici olarak, özellikle diş hekimliğinde kullanılır.

haşhaş yağıhaşhaşşş1 150x150 HAŞHAŞ (Papaver somniferum)

Bitkinin kullanılan kısımları ham meyvelerinin çizilmesi ile elde edilen afyon, kurutulmuş ham meyveler, yapraklar, tohumları ve tohumlarından elde edilen yağıdır.

Haşhaş yaprağı elde edildiği alt türe ve gövdedeki yerine göre sekli az çok değişir. Bilhassa hâricen kullanılan bâzı merhemlerin bileşimine girer ve ağrı dindiricidir.

Tohumlarının yağı ise, tohumları soğukta tazyik edilmesi sûretiyle elde edilen yağdır. Soğukta elde edilen yağın bileşiminde asitler az, sıcakta elde edilen yağın ise asitleri fazladır. Soğukta elde edilen yağ,

bâzı merhemlerin bileşimine girer. Sıcakta elde edilen yağ, yemek yağı ve sanayide sabun yapımında kullanılır. İçerdiği zehirli maddeler dolayısıyla, hekim kontrolü ve tavsiyesi olmadan kesinlikle kullanılmamalıdır.

BİR SONRAKİ MAKALE : HATMİ ÇİÇEĞİ

 

Paylaş / Yer imi