ABİTKİ ÇAYLARIBİTKİLER

ARPA (Hordeum vulgare L.)

BİRA YAPIMINDAKİ KATKILARINDAN DOLAYI KEDİSİNE MÜTEŞEKKÜR OLDUĞUMUZ ARPA’NIN YAPISI VE FAYDALARI

Arpa

(Hordeum vulgare L.)

Arpa (Hordeum vulgare L.) buğdaygillerden taneleri malt ve yem olarak kullanılan önemli bir tahıl bitkisidir. Tarih öncesi devirlerdeki en önemli kültür bitkilerinden biri olmakla birlikte, ekonomik önemi olan bitkilerin başında gelmektedir.

Yaklaşık 10.500 yıl önce, bugünkü İsrail, Ürdün,Lübnan, batı Suriye, batı İran, Irak ile güneydoğu Türkiye’yi kapsayan ve Bereketli Hilal olarak isimlendirilen bölgede kültüre alındığı bilinmektedir

Arpa tek yıllık bir uzun gün bitkisidir. Fakat değişik gün uzunluklarına da uyabilir. Arpa, tahıllar içerisinde en çok kardeşlenenlerdendir. Bitki boyu ortalama 35-100 cm kadardır. Başakları ortalama 8 – 15 cm boyunda olup 2, 4 ve 6 sıralıdırlar. Çiçeği kavuz ve kapçık sarar, kavuzlu arpalarda bunlar daneye yapışıktır ve harmanda ayrılmazlar.

Danenin ortalama % 10 – 13 kadarı kavuzdur. Dane yapısında % 9 – 13 ham protein, % 67 kadarda karbonhidrat bulunur. Arpa serin iklim tahılları içerisinde buğdaydan sonra en çok ekimi yapılandır. Taneleri bakımından arpalar üç grupta toplanır.

Beyaz arpalar: Kavuzlarda ve tanenin diğer katlarında renklilik bulunmayan arpalara beyaz taneli arpalar denir. Tane rengi yönünden dünyada en çok kültürü yapılan arpalar bu gruba girer. Koyu renkli arpalar: Kavuzlarda, meyve kabuğunda, aleuron da renk pigmentleri lokalize olmuştur. Tane renkli görülür. Siyah renk genellikle hakimdir. Çakır arpalar: Meyve kabuğu özellikle aleuron katı renkli olan arpalara çakır arpa denir.

Arpa`nın ekimi, biçimi ve bakımı, aynen buğdayınki gibidir. Arpa tanelerinde özellikle azotlu maddeler çoktur. Bu sebeple, çoklukla hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Fakat, daha çok genç hayvanlara yedirilir. Bazı ülkelerde siyah ve beyaz arpa unu, ekmek hamuruna karıştırılır.

Arpa taneleri nin protein ve yağı azdır. Sindirim yeteneği yüksektir. Arpa, hızla büyüyen bir bitkidir ve iyi hazırlanmış topraklarda yetişir. Bir dönümden alman ürün 75 – 450 kilogramdır.

arpa’nın faydaları

Arpa çiminde 5 adet B vitamini (B12 dahil) vardır. Ayrıca folik asit, pantotenik asit, B1, B2, B6, beta karoten, C ve E vitamini içerir.

Son yapılan laboratuar tahlillerinde arpa çiminde 70′in üzerinde mineral bulunmuştur bunlardan bazıları kalsiyum, demir, magnezyum ve fosfordur. Arpa çiminde ayrıca 18 amino asit bulunmaktadır

Arpanın genel olarak ;İdrar söktürücü özelliği ile idrar yollarını ve idrar yollarındaki iltihapları temizler. Dil iltihaplarına karşı dayararlıdır. Böbrek taşlarını ve kumlarını dökmeye yardımcı olur. Arpa, sirke ile kaynatılıp uyuz, egzama gibi kaşıntılı deri hastalıklarına sürülürse faydalı olur.

Prostat büyümesini önler. Baş ve boğaz ağrılarını dindirir. Arpa saplarının ezilip un haline getirildikten sonra katırtırnağı otu, mine çiçeği ve papatya ile birlikte kaynatılması ile elde edilen arpa çayı yatıştırıcıdır. Uykusuzluğa iyi gelir. Spazmlara karşı da koruyucudur.

Arpa neolitik dönemden itibaren milyonlarca insan tarafından önemli bir besin kaynağı olarak tüketilmiş olsa da, bugün daha çok hayvan yemi vebira yapımında kullanılmaktadır.

arpa nasıl kullanılır

arpa çayı

arpa çayı kavrulmuş arpadan hazırlanır. Kavrulmuş arpayı hazır halde marketlerde ya da aktarlarda bulabilirsiniz.  Kavurmak için arpaları kızartma tavasında fırına koyun ve taneler kahverengine (koyu kahve) dönünce çıkarın.

Daha sonra karabiber öğütücüsünde çekebilir ya da havanda toz haline gelinceye kadar dövebilirsiniz. Kavrulmamış arpayı bir torbada ağzı kapalı halde muhafaza edin eğer torbanın ağzı uzun süre açık kalırsa bayatlar.

Arpa çayını demlemek için yapmanız gerekenler ise şöyle. Bir litre iyi suyu kaynattıktan sonra ateş kısın ve için 4 çay kaşığı kavrulmuş arpa atıp 2-3 dakika bekleyin. Ateşi söndürdükten sonra oda sıcaklığında 10-15 dakika soğumasını bekledikten sonra süzüp içebilirsiniz. Dilerseniz buzdolabında soğutup buzlu içecek olarak da tüketebilirsiniz. Günde 2 kere öğünlerden sonra içilmesi tavsiye edilir.

Arpa unu bal ve sirkeye karıştırılıp yüze maske yapılırsa yüzdeki çilleri siyah lekeleri ve sivilceleri izale eder. Arpa Merhemi : Arpa unu kına ve sirke ile karıştırılıp merhem yapılır ve ağrıyan ayaklara ve parmaklara sürülürse ağrıyı dindirir ve cilt mantarlarını geçirir.

SIRADAKİ MAKALE : AMBER OTU


Etiketler
Devamını Gör

Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kontrol edin

Close
Close